پژمان رحیمی

عقب نشینی ِ دولت فرانسه

 پیروزی برای جنبش ضدِ سرمایه داری

(درسِ همراهی با جنبش کارگری برای جنبش دانشجویی ایران )

از این خبر آغاز شد که شنیدیم پلیس به دانشگاه سوربون و جمعیت اعتصاب کننده حمله کرده است .اعتراض دانشجویان به تصویب  قانونی بود که به کارفرما  اجازه می داد کارگران زیر 26 سال را به هر  بهانه ای از کار اخراج کنند.معترضین ،رفاه و امنیت  جوانان فرانسوی را در خطر دیدند. همانطور که همگی اطلاع داریم بعد از گسترش اعتصابات و اعتراضات به قانون جدید کار،در نهایت دولت فرانسه عقب نشینی کرد و به خواسته های معترضین گردن نهاد. اعتراضات مردمی (کارگری،دانشجویی،دانش آموزی) همبستگیِ درخشانی  میان اقشار مختلف جامعه ی فرانسه از جمله کارگران و مهاجران را به نمایش گذاشت و همچنین یادآور شد که همیشه گزینه هایِ انتخاب « بد» و « بدتر» نیست  تا در یک اتحاد نا مقدس  کسی مثل « شیراک» رای بیاورد و خیال میانه رو هایِ همیشه محافظه کار راحت باشد که گویا جنبش همیشه جایی کوتاه می آید . اما دیدیم که ممکن است انتخاب بین گزینه های « خوب» و « بد»  باشد ،نکته ای که محافظه کاران (از راست تا چپ) عامدانه نادیده می گیرند.

بحران فرانسه بی تردید با بحران جهانیِ سرمایه داری پیوند دارد که هم اکنون به صورت نظامی گریِ افسار گسیخته  خود را بهتر از همیشه  نشان می دهد.رای منفی فرانسویان به قانون اساسی اروپا و اعتراضات اخیر به قانون کار به ما این جرات را می دهد که فرانسویان را نسبت به عملکرد « سرمایه»  در جهان آگاه بدانیم و یا لااقل خوش بین باشیم که حرکت سمت و سوی مناسبی پیدا کرده است. این احتیاط را مجبور هستیم در مقابل  روشنفکر نمایانِ وطنی  رعایت کنیم تا ما را به عقب ماندگی محکوم نکنند!! آنها که همواره به تقلید تهوع آوری از جریانات فکریِ غرب (و اتفاقا فرانسه) مشغول هستند ، چه خوب  است که در مقابل  اعتراضات یکی از معروف ترین دانشگاه های جهان(سوربون فرانسه) هم واکنشی نشان بدهند ، تا ببینیم این بار چه می خواهند بگویند؟! آیا باز هم هر اتفاقی رابا تضاد  سنت/مدرنیته می خواهند توجیه کنند ؟!( به خصوص در مورد ایران) و باز هم آیا تضاد طبقاتی را نادیده می گیرند؟! آنان که عادت دارند از روی دستِ این وآن می نویسند و ادای دیگران را  در می آورند ، خوب حالا هم بد نیست اگر لااقل ادای حالِ امروز ِ فرانسویان(آن هم روشنفکر ترین بخش هایش) را هم در بیاورند !! یک بار زنده یاد شاملو درباره ی مرگ صمد بهرنگی نوشته بود که مرگ صمد بیشتر باعث خجالت جماعت روشنفکر ایرانی است ، چرا که صمد بهرنگی در عمر کوتاه خود ، بسیار  پر کار و فعال بود  و همچنین جهتِ فعالیت هایش سمت و سوی بومی  و کار سازی داشت .

تا کنون در محافل کارگری بسیار سئوال شده است که چرا مسائل کارگری در گفتمان روشنفکری ایرانیان جایی ندارد . بحث های مفصلی در این باره شده است که اصلاً کافی نیست و جا دارد بیشتر به این "مسئله"پرداخت  .اما در ساده ترین شکل اگر بخواهیم شروع کنیم باید بگوییم که مگر عقب ماندگی شاخ و دم دارد ؟! تا حالا که خمارِ بحث های پست مدرنیستی و انواعی دیگر ( از این دست که نام بردم ) بودیم و حالا چشم باز می کنیم و می بینیم که یکی از معروفترین دانشگاه های جهان در کشوری که یکی از سرچشمه های عجیب ترین و انتزاعی ترین بحث های فلسفی و هنری بوده است ،نسبت به قانونِ کاری که ظالمانه است ، قیام می کنند ، کتک می خورند ، دستگیر می شوند و مقاومت می کنند و در نهایت دولت را وادار به عقب نشینی می کنند . اگر مقایسه ای  میان رفاهی که فرانسویان دارند و فلاکتی که ما به آن گرفتاریم   داشته باشیم ، قطعاً بی تفاوتیِ جنبش دانشجویی و همچنین اکثریت روشنفکران ایرانی به مسائل کارگری را مسئله ای  غامض خواهیم یافت که بحث درباره ی آن ضروری است . جنبش دانشجویی  ایران به طور کلی نسبت به خواسته های طبقه ی کارگر نه تنها  بی تفاوت است بلکه اگر از دستش بربیاید  استهزا ء و کارشکنی هم می کنند .بارها شاهد بوده ام که چگونه تشکل های زرد دانشجویی ( انجمن اسلامی و ....) به گونه ای جلوی فعالیت دانشجویان و فعالان کارگری و چپ گرا را گرفتند و حتی اگر کاری با تسامح دوم خردادی  به پیش می رفت ، کم نبودند از فعالان دانشجویی ِ به اصطلاح دوم خردادی که  تلاش دانشجویان چپ گرا را مسخره می کردند و تفکراتشان را انگِ " خیال پردازی " و " آنارشیسم " می زدند و تا دلتان بخواهد اصلاح طلبیِ منفعلانه و سکوتِ رذیلانه را به افکار عمومی تحمیل می کردند و در آخرین آزمون رسمی شان ( انتخابات 84 ) آنچنان پا سوخته بودند که بی دلیل یقه ی این و آن را می گرفتند . به دانشجویان چپ گرا  می گفتند که گناه آنان بوده که کاندیدایشان رأی کافی نیاورده است !! خوب اگر به این حرف اعتقاد داشتند ، پس باید بیشتر از این ها به سخنان تحریم کنندگان انتخابات توجه می کردند چون اکثریت از نظر تحریم کنندگان پیروی کردند . اعتبار آنان از مقبولیت اجتماعی شان ریشه می گیرد که آن هم به شرایط تعیین کننده ی اجتماعی و اقتصادی ای که در تضاد با منافع کارگران و اکثریت اقشار ضعیف جامعه است ، برمی گردد .

تشکل های زرد-  و شاید هم سیاهی - که از آنان یاد کردم ، متأسفانه جنبش پرقدرت دانشجویی را به « بیانیه سازی » گرفتار کرده اند . واکنشی که نسبت به وقایع مختلف نشان می دهند ، چیزی بالاتر از یک « بیانیه» نیست . در چارچوب فکریِ آنان به مانند اصلاح طلبانِ حکومتی و لیبرال های وطنی ، سیاست ِ اجتماعی و تولید اجتماعی جایی ندارد و اصولاً به اینکه اقشار وسیعی از جامعه در سیاست دخالتی مؤثر داشته باشند ، اعتقادی ندارند . خوب حالا بیا ییم و به آن ها بگوییم که به کارگران چرا توجهی نمی کنند ؟! حتماً پوزخندی می زنند و به عقب ماندگی متهممان می کنند و طوری نگاهمان می کنند که یعنی « بابا چیزهای مهمتری وجود دارد که باید به آن ها پرداخت !!» حتماً باید بیفتیم از گرسنگی بمیریم تا این حضرات بفهمند که معضلات عدم امنیت شغلی ، بیکاری و قرارداد های موقت ، جامعه ی ما را در معرض از هم گسیختگیِ اجتماعی قرار داده است .

به هرحال عقب ماندگی یعنی این که پیشروترین اقشار جهان به قوانین ظالمانه ی کار،جنگ و جهانی سازیِ امپریالیستی و...  اعتراض می کنند و ما تنها نظاره گر هستیم  و از روی ناتوانی از تحلیل شرایط موجود به انفعال دچار می شویم و نتیجه گیری این می شود که « هرچه پیش آید ، خوش آید » .جنبش دانشجویی باید امسال بهتر از همیشه در روز جهانی کارگر با طبقه ی کارگر ایران همراهی کند . زیرا سرنوشت هر نوع تحول در ایرانِ امروز به کیفیت برخورد با  طبقه ی کارگر ایران پیوند خورده است. رمز موفقیت جنبش دانشجویی پیوند هر چه سازنده تر با طبقه ی کارگر و پیگیریِ مطالبات جنبش کارگری است .و عدم توجه به عملکرد سرمایه داری و تحولات آن در عرصه ی جهانی سازیِ میلیتاریستی و امپریالیستی و به دنبال آن عدم درکی صحیح از موارد هدفِ سرمایه داریِ جهانی ( که طبقه ی کارگر و منابع طبیعی کشور ما باشد ) بیش از پیش جنبش دانشجویی را به اغتشاش فکری و عملی گرفتار خواهد کرد . در روز اول ماه مه  دست کارگران را بفشاریم و با آن ها برای محو کارِ برده وار  یک صدا شویم .